Walutą oficjalną Beninu jest zachodnioafrykański frank CFA (kod ISO 4217: XOF, symbol: F.CFA lub CFA), używany wspólnie przez osiem państw UEMOA: Benin, Burkina Faso, Wybrzeże Kości Słoniowej, Gwineę Bissau, Mali, Niger, Senegal i Togo.
Emitentem waluty jest Bank Centralny Państw Afryki Zachodniej (BCEAO) z siedzibą w Dakarze (Senegal).
Wymowa i podstawowe informacje
Nazwa franka CFA wymawia się po francusku jako [fʁɑ̃ sefa] — „CFA” brzmi jak „se-fa”. Waluta jest nominalnie dzielona na 100 centymów, jednak monet ani banknotów w centymach nigdy nie wprowadzono.
Aktualny kurs wymiany na PLN
XOF jest sztywno powiązany z euro: 1 EUR = 655,957 XOF, co zapewnia stabilność względem EUR, ale oznacza wahania kursu wobec innych walut.
Dla szybkiej orientacji warto pamiętać o poniższych przeliczeniach i wskazówkach:
- stały kurs do euro – 1 EUR = 655,957 XOF (peg gwarantowany przez BCEAO);
- orientacyjny kurs do dolara – 1 USD ≈ 560–566 XOF (w zależności od dnia i źródła);
- szacunek w złotych – 1 XOF ≈ 0,006–0,007 PLN (1000 XOF ≈ 6–7 PLN).
Zawsze sprawdzaj bieżące notowania w wiarygodnych kantorach lub bankach, ponieważ kursy detaliczne różnią się od kursu międzybankowego.
Historia waluty
Frank CFA wprowadzono w 1945 r. w koloniach francuskich Afryki Zachodniej, zastępując franka zachodnioafrykańskiego. Akronim CFA ewoluował od „Colonies françaises d’Afrique” do „Communauté financière africaine”.
Waluta przetrwała dekolonizację: Benin (dawny Dahomey) używa jej od początku; niektóre państwa zmieniały system i do niego wracały (np. Mali odeszło w 1961 r., powróciło w 1984 r.; Gwinea Bissau przyjęła XOF w 1997 r.).
Kluczowe zmiany
Najważniejsze daty i decyzje w systemie kursowym:
- 1948 – powiązanie z frankiem francuskim (1 F.CFA = 2 FRF, później dostosowanie do nowego franka),
- 1994 – dewaluacja o 50% (1 F.CFA = 0,01 FRF),
- 1999 – sztywny kurs do euro (1 EUR = 655,957 XOF).
W grudniu 2019 r. ogłoszono reformę: waluta ma stać się „eco” z mniejszą rolą Francji w ramach ECOWAS; planowany start – lipiec 2027 r.
Nominały banknotów i monet
Waluta występuje w praktycznych nominałach dostosowanych do obiegu gotówkowego.
Monety (najczęściej używane)
W obiegu są następujące nominały monet:
- 1 XOF,
- 2 XOF,
- 5 XOF,
- 10 XOF,
- 25 XOF,
- 100 XOF,
- 500 XOF.
Banknoty (najczęściej używane)
Najczęściej spotykane banknoty to:
- 500 XOF,
- 1000 XOF,
- 2000 XOF,
- 5000 XOF,
- 10 000 XOF.
Banknoty produkuje Bank Francji w Chamalières (od 1945 r.).
Ciekawostki o franku CFA
Kilka faktów, które pomagają zrozumieć znaczenie i specyfikę XOF:
- wspólna waluta – korzysta z niej ok. 105,7 mln mieszkańców (2014 r.), a łączne PKB państw UEMOA wynosiło ok. 128,6 mld USD (2018 r.);
- gwarancja Francji – historycznie BCEAO utrzymywał część rezerw we Francji, co wzmacniało wiarygodność kursu, ale bywało krytykowane jako przejaw zależności;
- brak centymów w obiegu – mimo podziału waluty na 100 centymów, fizyczne nominały centymowe nigdy nie zostały wybite;
- stabilność dzięki euro – stały kurs ułatwia handel wewnątrz UEMOA, lecz uzależnia region od polityki EBC;
- wskazówka dla podróżujących – w Europie rzadko kupisz XOF w kantorze; korzystniej wymienić euro na miejscu lub użyć kart/kantorów online z niskimi prowizjami.
Ceniony doradca finansowy, prezentuje swoją bogatą wiedzę i profesjonalizm w każdym artykule na swoim własnym blogu. Jego praktyczne porady oraz umiejętność klarownego przekazywania skomplikowanych zagadnień finansowych sprawiają, że czytelnicy mogą czerpać z niego niezastąpioną wiedzę.