Rupia indyjska (kod ISO: INR, symbol: ₹) to oficjalna waluta Indii, dzieląca się na 100 pajsów (paise). Wymawia się ją jako „rupia indyjska” (z akcentem na pierwszą sylabę „ru”).
Orientacyjny kurs na luty 2026: 1 INR ≈ 0,047–0,048 PLN – traktuj go wyłącznie informacyjnie i zawsze weryfikuj w aktualnym źródle przed transakcją.
Historia rupii – od XVI wieku po współczesność
Początki rupii indyjskiej sięgają XVI wieku, gdy władca Delhi, Sher Shah Suri (1540–1545), wprowadził srebrną monetę o masie ok. 11,5 g (rūpajja). Z biegiem stuleci rupia ewoluowała pod rządami Mogołów i Brytyjczyków, stając się filarem regionalnego systemu pieniężnego i zyskując powiązania z funtem szterlingiem.
Współczesna rupia została w 1957 roku w pełni zdecimalizowana (1 INR = 100 paise), co ujednoliciło system po uzyskaniu niepodległości w 1947 r. Najważniejsze zmiany po wprowadzeniu systemu dziesiętnego:
- 1960 – wprowadzono monetę 50 paise w obiegu powszechnym;
- 1962 – pojawiła się moneta 1 INR z motywem kłosów pszenicy;
- 1968 – do obiegu trafiła moneta 20 paise z kwiatem lotosu;
- 2016 – przeprowadzono demonetyzację: wycofano banknoty 500 i 1000 INR, wprowadzając nowe 500 INR i 2000 INR w walce z fałszerstwami i szarą strefą.
Bank Rezerw Indii (RBI) jest jedynym emitentem banknotów, a produkcja odbywa się w indyjskich drukarniach (m.in. Mysuru, Salboni, Nashik, Dewas); monety wytwarza państwowa korporacja SPMCIL w mennicach m.in. w Mumbaju i Hajdarabadzie.
Nominały banknotów i monet
Monety: w obiegu spotkasz 50 paise (rzadko), 1, 2, 5 i 10 rupii; awersy często zdobi emblemat Lwów Aśoki, a rewersy nawiązują do motywów narodowych.
Banknoty: współcześnie powszechne są nominały 10, 20, 50, 100, 200 i 500 INR z wizerunkiem Mahatmy Gandhiego. Banknot 2000 INR został wycofany z obiegu w 2023 r. (wcześniejsze egzemplarze zostały zwracane do banków), a starszy nominał 5 INR występuje sporadycznie.
Wybrane nominały i ich cechy w skrócie:
| Nominał | Typ | Motywy/uwagi |
|---|---|---|
| 50 paise | Moneta | Okrągła; powszechnie wprowadzona od 1960 r. |
| 1 INR | Moneta | Kłosy pszenicy; wzór od 1962 r. |
| 20 paise | Moneta | Kwiat lotosu; wzór od 1968 r. |
| 500 INR | Banknot | Nowa seria po 2016 r.; zaawansowane zabezpieczenia |
| 2000 INR | Banknot | Wycofany z obiegu od 2023 r. |
Przelicznik na PLN i praktyczne wskazówki dla Polaków
Przykładowe przeliczenia: 1 INR ≈ 0,0475 PLN, 1000 INR ≈ 47,50 PLN; z kolei 1 PLN ≈ 21 INR. To wartości orientacyjne – kurs sprawdzisz na bieżąco w serwisach typu XE lub Wise oraz w swoim banku.
Przed wyjazdem i podczas płatności pamiętaj o kilku zasadach:
- sprawdzaj bieżący kurs w serwisach typu XE, Wise lub w swoim banku,
- korzystaj z kart i kont wielowalutowych z niskim spreadem; przy płatnościach kartą odrzucaj DCC (rozliczenie w PLN),
- w Indiach wypłacaj gotówkę z bankomatów zgodnie z limitami karty; porównuj prowizje operatorów i własnego banku,
- poza Indiami rupia bywa trudno dostępna w kantorach; rozważ wymianę na miejscu lub użycie e-kantoru,
- noś drobne nominały na codzienne zakupy, transport i napiwki.
Ciekawostki o rupii indyjskiej
Oto kilka faktów, które pozwalają lepiej zrozumieć symbolikę i znaczenie INR:
- Symbol ₹ – wprowadzony w 2010 r., inspirowany pismem dewanagari oraz łacińską literą „R”;
- Lwy Aśoki – państwowy emblemat obecny na monetach od dekad, symbol siły i tradycji Indii;
- Demonetyzacja 2016 – jednorazowo wycofano ok. 86% gotówki z obiegu, by ograniczyć fałszerstwa i szarą strefę;
- Dziedzictwo kolonialne – rupia odgrywała kluczową rolę w handlu w czasach Imperium Brytyjskiego i była powiązana z funtem;
- Czynniki rynkowe – na kurs INR wpływają m.in. ceny ropy, napływy kapitału i polityka RBI, które determinują krótkoterminową zmienność.
Ceniony doradca finansowy, prezentuje swoją bogatą wiedzę i profesjonalizm w każdym artykule na swoim własnym blogu. Jego praktyczne porady oraz umiejętność klarownego przekazywania skomplikowanych zagadnień finansowych sprawiają, że czytelnicy mogą czerpać z niego niezastąpioną wiedzę.