Oficjalną walutą Turkmenistanu jest manat turkmeński (ISO 4217: TMT), dzielący się na 100 tenge. Symbole waluty to T lub m, a wymowa nazwy „manat” jest zbliżona do „mana-t” (z akcentem na pierwszą sylabę; wywodzi się od rosyjskiego słowa „монета”).
Najważniejsze informacje o manacie turkmeńskim w pigułce:
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Kod ISO (ISO 4217) | TMT |
| Podjednostka | 1 manat = 100 tenge |
| Symbole | T, m |
| Emitent | Bank Centralny Turkmenistanu |
| Data wprowadzenia | 1 listopada 1993 r. |
| Denominacja | 1 stycznia 2009 r. – 5000 TMM = 1 TMT |
Aktualny przelicznik na PLN
Kurs manata turkmeńskiego jest ściśle kontrolowany przez rząd Turkmenistanu i nie podlega wolnorynkowej zmienności, co sprzyja stabilności, ale ogranicza przejrzystość notowań.
Szacunkowy przelicznik na polskiego złotego (PLN) oscyluje wokół 1 TMT ≈ 1,15–1,20 PLN (na podstawie historycznych danych i oficjalnych kursów z lat 2010–2025). Zawsze sprawdź bieżący kurs w NBP lub w autoryzowanych kantorach, zwłaszcza przed podróżą lub transakcją.
Dla porównania, przed denominacją 1 USD kosztował ok. 14 251 TMM, a 1 PLN – ok. 4509 TMM.
Historia waluty i kluczowe zmiany
Manat turkmeński wprowadzono 1 listopada 1993 r., zastępując ruble radzieckie i rosyjskie w stosunku 500 rubli = 1 manat. Wymiana rubli na manaty trwała od 29 października do 2 listopada 1993 r., z limitem 30 000 rubli (równowartość 60 manatów) na osobę powyżej 16. roku życia posiadającą paszport.
Najważniejszą reformą była denominacja z 1 stycznia 2009 r., kiedy wprowadzono przelicznik 5000 starych manatów (TMM) = 1 nowy manat (TMT). Okres przejściowy trwał do końca 2009 r., gdy obie wersje banknotów były legalnym środkiem płatniczym. Po reformie uproszczono system nominałów i zwiększono stabilność krajowego obiegu pieniądza.
Nominały banknotów i monet
Współczesne manaty emituje Bank Centralny Turkmenistanu. Dostępne nominały to:
Banknoty: 1, 5, 10, 20, 50, 100, 200 TMT.
Monety: 1, 5, 10, 20, 50 tenge (podjednostka manata).
Banknoty po denominacji przedstawiają motywy narodowe, m.in. zabytki Aszchabadu i wizerunki przywódców, zastępując wcześniejszy, jednolity wizerunek Saparmurata Nijazowa.
Ciekawostki o manacie turkmeńskim
Oto kilka praktycznych faktów, które warto znać przed podróżą lub transakcją:
- Nazwa i pochodzenie – „manat” to lokalna adaptacja rosyjskiego „монета”, co odzwierciedla postsowiecką historię Turkmenistanu;
- Zamknięta gospodarka – waluta jest niewymienna poza granicami kraju; turyści i inwestorzy powinni wymieniać USD lub EUR w autoryzowanych punktach (czarny rynek jest ryzykowny i nieopłacalny);
- Stabilność kosztem przejrzystości – rząd sztucznie utrzymuje kurs, co ogranicza dostęp do wiarygodnych danych (brak notowań na rynku forex);
- Praktyczne rady dla Polaków – płatności kartą są ograniczone; zabieraj gotówkę w USD. Turkmenistan wymaga wizy turystycznej lub tranzytowej, co wpływa na logistykę finansową podróży.
Manat turkmeński pozostaje symbolem izolacjonizmu gospodarczego Turkmenistanu opartego na eksporcie gazu ziemnego. Dla inwestorów kluczowa jest ostrożność – rynek jest w praktyce niedostępny dla obcokrajowców bez lokalnych partnerów.
Ceniony doradca finansowy, prezentuje swoją bogatą wiedzę i profesjonalizm w każdym artykule na swoim własnym blogu. Jego praktyczne porady oraz umiejętność klarownego przekazywania skomplikowanych zagadnień finansowych sprawiają, że czytelnicy mogą czerpać z niego niezastąpioną wiedzę.