Oficjalną walutą Stanów Zjednoczonych jest dolar amerykański, oznaczany kodem USD i symbolem $. To jedna z najważniejszych walut rezerwowych na świecie, powszechnie używana w handlu i finansach międzynarodowych.
Wymowa i podstawowe informacje
W języku polskim dolar amerykański wymawia się jako dolar amerykański (fonetycznie: /ˈdɔlar amɛˈrykaɲski/), gdzie „dolar” brzmi podobnie do angielskiego „dollar” ([ˈdɒlər]). Symbol $ pojawił się na banknotach w 1862 roku i do dziś pozostaje rozpoznawalnym znakiem waluty.
Aktualny przelicznik na PLN
Kurs dolara amerykańskiego wobec złotego (PLN) jest zmienny i zależy od sytuacji na rynku walutowym. Szacunkowo na luty 2026 r. 1 USD oscyluje wokół 4,00–4,20 PLN, ale zawsze sprawdzaj bieżący kurs przed transakcją.
Aktualny kurs sprawdzisz m.in. w:
- nbp (tabele kursów walut),
- bankach komercyjnych,
- autoryzowanych kantorach online z niskim spreadem.
Historia dolara – od talara do globalnej waluty rezerwowej
Początki nazwy sięgają XVI-wiecznych Czech, gdzie bito srebrne talary (joachimsthalery), które z czasem dały angielskie „dollar”. W koloniach amerykańskich szeroko używano hiszpańskiego dolara (peso), dominującego środka płatniczego przed niepodległością USA w 1776 r.
- 1775–1783: wojna o niepodległość – kolonie emitowały papierowe dolary kontynentalne (od 1/6 do 80 USD), które wskutek hiperinflacji w 1780 r. były warte ok. 2,5% wartości początkowej – stąd powiedzenie „not worth a continental”;
- 1785–1792: ustanowienie waluty narodowej – Kongres przyjął dolara jako jednostkę monetarną w 1785 r., a w 1792 r. oficjalnie go ustanowiono, uniezależniając się od funta brytyjskiego;
- 1861–1865: pierwsze zielone banknoty – na potrzeby wojny secesyjnej wprowadzono papierowe dolary („greenbacks”) o nominałach 5, 10 i 20 USD;
- 1873–1900: standard złota – wycofano srebrnego dolara; od 1900 r. USD był wymienialny na złoto po 20,67 USD za uncję;
- 1933–1974: zakaz posiadania złota – rząd skupił kruszec, dewaluując dolara do 35 USD za uncję (1934 r.); zakaz zniesiono w 1974 r.;
- 1971–1973: koniec parytetu złota – prezydent Nixon zawiesił wymienialność dolara na złoto (1971 r.), a w 1973 r. USD stał się w pełni walutą fiducjarną.
Kamieniem milowym był system Bretton Woods (1944 r.), który uczynił dolara walutą kotwiczną światowego systemu monetarnego.
Nominały banknotów i monet w obiegu
Obecnie w powszechnym obiegu znajdują się następujące nominały banknotów:
Banknoty:
| Nominał | Uwagi |
|---|---|
| 1 USD | Powszechny w codziennych transakcjach |
| 2 USD | rzadko spotykany w obiegu; ceniony kolekcjonersko |
| 5 USD | popularny banknot kasowy |
| 10 USD | częsty w płatnościach detalicznych |
| 20 USD | najpopularniejszy nominał w obiegu |
| 50 USD | rzadziej wydawany przy kasach |
| 100 USD | najwyższy powszechny nominał; częsty w transakcjach o większej wartości |
Monety:
| Nominał | Nazwa potoczna | Materiał |
|---|---|---|
| 1 cent (0,01 USD) | Penny | rdzeń cynkowy powlekany miedzią |
| 5 centów | Nickel | stop 75% miedzi i 25% niklu |
| 10 centów | Dime | miedź/nikiel (cupronikiel) |
| 25 centów | Quarter | miedź/nikiel (cupronikiel) |
| 50 centów | Half dollar | miedź/nikiel (cupronikiel) |
| 1 USD | Dollar coin | rdzeń miedziany z powłoką mosiądzu manganowego |
Wyższe nominały banknotów (np. 500 USD) były emitowane historycznie, lecz nie są drukowane od 1945 r. i pozostają poza obiegiem – dziś mają głównie wartość kolekcjonerską.
Ciekawostki o dolarze amerykańskim
- Symbol $ – wywodzi się prawdopodobnie ze skrótu „PS” (peso hiszpańskie) lub z motywu splecionych kolumn Herkulesa z herbu Hiszpanii;
- Portrety na banknotach – m.in. George Washington (1 USD), Abraham Lincoln (5 USD), Andrew Jackson (20 USD), Benjamin Franklin (100 USD) – Franklin nie był prezydentem;
- Dominacja w rezerwach – mimo braku pokrycia w złocie, USD utrzymuje ok. 60% rezerw walutowych świata, wspierany skalą gospodarki USA;
- Kontekst w Polsce – w PRL dolar symbolizował finansową wolność; dziś pozostaje kluczowy w wymianie walutowej i inwestycjach;
- Produkcja banknotów – Biuro Grawerów i Drukarzy (BEP) wytwarza ok. 8–10 mld banknotów rocznie; średnia „żywotność” nominałów to 6–18 miesięcy w obiegu.
Dolar pozostaje filarem globalnych finansów – śledź jego kurs, by optymalizować transakcje transgraniczne.
Ceniony doradca finansowy, prezentuje swoją bogatą wiedzę i profesjonalizm w każdym artykule na swoim własnym blogu. Jego praktyczne porady oraz umiejętność klarownego przekazywania skomplikowanych zagadnień finansowych sprawiają, że czytelnicy mogą czerpać z niego niezastąpioną wiedzę.