Oficjalną walutą Sierra Leone jest leone (kody: SLL/SLE), wprowadzony w 1964 roku jako waluta dziesiętna zastępująca funt Afryki Zachodniej w stosunku 1 funt = 2 leone.
Leone dzieli się na 100 centów, a skrót Le stawia się przed kwotą. To jedna z najsłabszych walut świata, dotknięta hiperinflacją i silnymi wahaniami kursu. W 2022 roku przeprowadzono denominację (usunięto trzy zera) i wprowadzono nowy kod ISO 4217: SLE (wcześniej SLL).
Wymowa i podstawowe informacje
Wymowa nazwy leone w języku polskim to około „le-o-ne” (z akcentem na drugą sylabę; podobna do włoskiego „leone” – „lew”). Aktualny kod waluty to SLE (po denominacji z 2022 roku); SLL odnosi się do starego leone sprzed denominacji.
Bank of Sierra Leone odpowiada za emisję i regulację waluty, stosując zaawansowane zabezpieczenia banknotów przeciw fałszerstwom.
Szacunkowy przelicznik na PLN
Leone charakteryzuje się wysoką inflacją, co powoduje duże wahania kursu. Po denominacji przybliżony kurs to 1 PLN ≈ 4–5 SLE (czyli ok. 4000–5000 SLL w starym przeliczniku). Przykładowo, 10 000 SLL (czyli 10 SLE) to równowartość około 2–2,5 PLN.
Kurs jest silnie zmienny — zawsze sprawdzaj aktualne notowania w zaufanych serwisach (np. Wise).
Dla szybkiego porównania starych i nowych nominałów po reformie z 2022 roku:
| Stary nominał (SLL) | Nowy nominał (SLE) | Szacunkowa wartość w PLN |
|---|---|---|
| 1 000 SLL | 1 SLE | ~0,20–0,25 PLN |
| 2 000 SLL | 2 SLE | ~0,40–0,50 PLN |
| 5 000 SLL | 5 SLE | ~1,00–1,25 PLN |
| 10 000 SLL | 10 SLE | ~2,00–2,50 PLN |
Historia waluty – od kolonializmu do współczesności
Waluta Sierra Leone ewoluowała wraz z burzliwą historią kraju. Najważniejsze etapy to:
- okres kolonialny (1791–1912) – wprowadzono dolara sierraleońskiego (100 centów), emitowanego przez brytyjski rząd; wybijano m.in. srebrne monety 1, 10, 20, 50 centów i 1 dolara; później zastąpiono go funtem szterlingiem, a następnie funtem Afryki Zachodniej Brytyjskiej;
- rok 1964: wprowadzenie leone – zastąpiło funt Afryki Zachodniej (1 funt = 2 leone); wczesne banknoty przedstawiały m.in. drzewo bawełniane i budynek sądu w Freetown;
- lata 80.–90.: hiperinflacja i wojna – emitowano banknoty z portretami liderów (np. Miltona Margaia); w 1980 roku pojawiły się banknoty pamiątkowe OAU; wojna domowa (1991–2002) spowodowała deficyt gotówki i większe użycie walut obcych;
- rok 2022: reformy – usunięto trzy zera (denominacja), by walczyć z inflacją; wprowadzono nowe projekty z motywami narodowymi (np. Joseph Cinqué, herb państwowy).
W 1986 roku wprowadzono płynny kurs wymiany, co przyspieszyło deprecjację leone.
Nominały banknotów i monet
Banknoty w obiegu – po denominacji z 2022 roku funkcjonują nominały 1, 2, 5, 10 i 20 leone. Wcześniej, z powodu inflacji, powszechne były wysokie nominały 1000, 2000, 5000 i 10 000 leone. Projekty zawierają portrety historycznych postaci, symbole narodowe (flaga, mapa, herb), elementy przyrody (np. drzewo ceiba, tama Bumbuna) oraz wyraźne różnice kolorystyczne.
Monety – historycznie pojawiały się m.in. nominały 1 leone (1987–1988), jednak dziś są rzadkie w obiegu z powodu inflacji; emitowano także monety pamiątkowe ze złota i srebra z motywami fauny i flory.
Ciekawostki o leone i Sierra Leone
Wybrane fakty, które pomagają zrozumieć kontekst gospodarczy i kulturowy waluty:
- nazwa kraju – pochodzi od portugalskiego „Serra Leoa” („Góry Lwa”), odnoszącego się do pasma wzgórz wokół Freetown – jednego z największych naturalnych portów świata;
- wpływ wojny – konflikt (1991–2002) z ok. 50 tys. ofiar zdewastował gospodarkę; handel diamentami („krwawymi”) nasilił chaos;
- najsłabsza waluta – długotrwała deprecjacja sprawia, że leone należy do najsłabszych globalnie; stąd historycznie wysokie nominały w obiegu;
- notafilia – kolekcjonerzy cenią wczesne srebrne dolary i emisje pamiątkowe; Freetown założono w 1792 roku przez wyzwolonych niewolników.
Leone odzwierciedla wyzwania Sierra Leone – kraju bogatego w diamenty i złoto, ale zmagającego się z niestabilnością. Dla podróżujących z Polski: kantory w Freetown powszechnie przyjmują EUR/USD; unikaj czarnego rynku.
Ceniony doradca finansowy, prezentuje swoją bogatą wiedzę i profesjonalizm w każdym artykule na swoim własnym blogu. Jego praktyczne porady oraz umiejętność klarownego przekazywania skomplikowanych zagadnień finansowych sprawiają, że czytelnicy mogą czerpać z niego niezastąpioną wiedzę.