Walutą oficjalną Kirgistanu jest som kirgiski (KGS), jednostka monetarna dzieląca się na 100 tyiynów (lub tyinów). Została wprowadzona 10 maja 1993 roku, zastępując radziecki rubel w stosunku 1 som = 200 rubli.
Wymowa i podstawowe informacje
Nazwa som wymawia się podobnie do polskiego „som” (jak w „suma”), wywodząc się z języka kazachskiego, gdzie oznacza „sumę” lub „czysty”. Kod ISO 4217: KGS jest stosowany w transakcjach międzynarodowych i systemach bankowych. Kirgistan, położony w Azji Środkowej i graniczący z Chinami, Kazachstanem, Tadżykistanem oraz Uzbekistanem, używa tej waluty wyłącznie na swoim terytorium.
Szacunkowy przelicznik na polskiego złotego (PLN)
Wartość somu jest stosunkowo niska w porównaniu z walutami europejskimi – według dostępnych danych 1000 KGS ≈ 55 PLN (kurs sprzed 2026 r.). 1 PLN to ok. 18–20 KGS. Kurs fluktuuje; sprawdzaj go na bieżąco w kantorach internetowych (np. eKantor.pl) lub w aplikacjach bankowych.
Historia waluty – od rubla do stabilnego somu
Som kirgiski powstał po rozpadzie ZSRR jako symbol niepodległości. Poniżej najważniejsze etapy rozwoju nominałów i emisji:
- 1993 – wprowadzenie somu; pierwsze monety 1, 10, 50 tyiynów oraz banknoty 1, 5, 20 somów;
- 1994 – druga seria banknotów: 1, 5, 10, 20, 50 i 100 somów;
- 1997 – dodanie nominałów 200, 500 i 1000 somów;
- 2008 – nowe monety: 10 i 50 tyiynów (mosiądz) oraz 1, 3, 5 somów (stal niklowa), bite w kazachskim Ust-Kamenogorsku;
- 2009 – dodruk banknotów z ulepszonymi zabezpieczeniami.
Nazwa „som” nawiązuje do dawnego określenia umieszczanego na rublowych banknotach w republikach środkowoazjatyckich.
Nominały banknotów i monet
Współczesny som obejmuje zarówno monety, jak i banknoty; w obiegu dominują wyższe nominały, a tyiyny pojawiają się rzadko.
Monety (najczęściej używane)
Najczęściej spotykane to 1, 3, 5 i 10 somów. Rzadziej używa się monet zdawkowych: 1, 10 i 50 tyiynów.
Banknoty (wybrane przykłady z wizerunkami postaci historycznych)
Przykładowe banknoty z charakterystycznymi barwami i postaciami:
- 20 somów – czerwony, z Togolokiem Moldo (poetą);
- 50 somów – pomarańczowy, z Kurmanjaną Datką (liderką);
- 100 somów – czerwony.
W obiegu powszechne są także wyższe nominały: 200, 500 i 1000 somów.
Porady praktyczne dla Polaków – wymiana i płatności
Planując wymianę i płatności w Kirgistanie, zwróć uwagę na poniższe wskazówki:
- jaką walutę zabrać – najlepiej euro lub dolary amerykańskie, preferowane są wyższe nominały (np. 50/100 EUR lub 20/50 USD);
- gdzie wymieniać – wybieraj banki w Biszkeku i sprawdzone kantory; unikaj lotnisk ze względu na gorsze kursy;
- płatności kartą – karty działają w dużych miastach i punktach turystycznych, jednak poza nimi gotówka dominuje;
- polski złoty – PLN nie jest akceptowany w wymianie, konieczna jest wcześniejsza konwersja;
- perspektywa inwestycyjna – som pozostaje względnie stabilny w ramach EAEU, ale jest wrażliwy na wahania cen surowców.
Ciekawostki o somie kirgiskim
Najciekawsze fakty, które pomagają lepiej zrozumieć znaczenie somu w Kirgistanie:
- Niski nominał grosza – tyiyny (1/100 somu) są rzadko używane w transakcjach ze względu na inflację;
- Symbol suwerenności – wprowadzenie somu w 1993 r. zbiegło się z uzyskaniem niepodległości od ZSRR;
- budżetowy raj – 1000 KGS (~55 PLN) wystarczy na codzienne wydatki turysty, czyniąc Kirgistan tańszym niż Polska;
- regionalne powiązania – „som” to też nazwa waluty w innych państwach regionu w ujęciu historycznym, co podkreśla kulturowe więzi Azji Środkowej.
Kursy walut zmieniają się dynamicznie – zawsze sprawdzaj aktualne dane przed wymianą lub transakcjami.
Ceniony doradca finansowy, prezentuje swoją bogatą wiedzę i profesjonalizm w każdym artykule na swoim własnym blogu. Jego praktyczne porady oraz umiejętność klarownego przekazywania skomplikowanych zagadnień finansowych sprawiają, że czytelnicy mogą czerpać z niego niezastąpioną wiedzę.