Walutą Gwinei Bissau jest frank CFA Zachodniej Afryki (kod: XOF), używany wspólnie przez osiem państw Unii Gospodarczej i Walutowej Afryki Zachodniej (UEMOA). Kraj ten przyjął tę walutę w 1997 roku, zastępując własną walutę – peso gwinejskie.
Wymowa i podstawowe informacje
Frank CFA wymawia się po polsku jako „frank ce-ef-a”, gdzie skrót CFA pochodzi od nazwy Communauté Financière Africaine (Wspólnota Finansowa Afryki).
Jest to waluta o stałym kursie powiązanym z euro: 1 EUR = 655,957 XOF. Stabilność zapewnia mechanizm powiązania z euro oraz gwarancje finansowe ze strony Francji. Szacunkowy przelicznik na polskiego złotego (PLN) to obecnie około 1 XOF ≈ 0,0065 PLN (czyli 1 PLN ≈ 154 XOF), przy czym dokładna wartość zależy od dziennych notowań i prowizji.
Najważniejsze dane w skrócie
Poniższa tabela zbiera kluczowe parametry franka CFA w kontekście Gwinei Bissau:
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Waluta | frank CFA Zachodniej Afryki |
| Kod | XOF |
| Organizacja | UEMOA (Union Économique et Monétaire Ouest-Africaine) |
| Emitent | Bank Centralny Państw UEMOA (BCEAO) |
| Kurs względem euro (stały) | 1 EUR = 655,957 XOF |
| Szacunkowy kurs do PLN | 1 XOF ≈ 0,0065 PLN |
| Rok przyjęcia w Gwinei Bissau | 1997 |
Historia waluty w Gwinei Bissau
Gwinea Bissau, dawna kolonia portugalska, uzyskała niepodległość w 1974 roku po długiej walce toczonej od XVI wieku. Początkowo kraj używał peso gwinejskiego (GWP) od 1975 roku, wprowadzonego jako zamiennik portugalskiego escudo w parytecie 1:1. Banknoty i monety nawiązywały do lokalnej kultury i historii, m.in. do postaci Amílcara Cabrala.
W 1997 roku Gwinea Bissau dołączyła do UEMOA i zastąpiła peso frankiem CFA po kursie 1 XOF = 65 GWP. Zmiana miała ustabilizować gospodarkę po latach niestabilności politycznej (w tym wojnie domowej 1998–1999). Od tego czasu walutę emituje BCEAO.
Nominały banknotów i monet
Gwinea Bissau korzysta ze standardowych nominałów franka CFA, wspólnych dla państw UEMOA.
Banknoty (emitowane przez BCEAO) – w obiegu znajdują się następujące nominały:
- 500 XOF,
- 1000 XOF,
- 2000 XOF,
- 5000 XOF,
- 10 000 XOF.
Starsze banknoty peso (wycofane z obiegu) obejmowały m.in. 50, 100 i 500 peso, z motywami rewolucyjnymi i przywódcami, takimi jak Amílcar Cabral.
Monety – w obiegu znajdują się następujące nominały:
- 1 XOF,
- 5 XOF,
- 10 XOF,
- 25 XOF,
- 50 XOF,
- 100 XOF,
- 200 XOF,
- 250 XOF,
- 500 XOF.
Monety peso z lat 1975–1997 mają dziś charakter kolekcjonerski i często nawiązują do motywów kulturowych oraz rocznic, np. upamiętnienia niepodległości.
Ciekawostki o walucie i gospodarce Gwinei Bissau
Oto wybrane fakty i praktyczne konteksty, o których warto wiedzieć:
- Stabilność dzięki Francji – frank CFA jest gwarantowany przez francuski skarb państwa (część rezerw walutowych depozytowana we Francji), co bywa postrzegane jako pozostałość kolonializmu, ale sprzyja niskiej inflacji w regionie;
- Historia niewolnictwa – w kolonialnej Gwinei Bissau (XV–XIX w.) region bywał określany jako „Costa de los Esclavos” – Wybrzeże Niewolników, skąd wywożono niewolników m.in. do Brazylii aż do 1866 roku;
- Niestabilność polityczna – po uzyskaniu niepodległości kraj doświadczał zamachów stanu (m.in. 1998, 2003, 2010), co hamowało rozwój mimo bogactw naturalnych, takich jak orzechy nerkowca;
- Numizmatyka – kolekcjonerzy cenią rzadkie monety peso z pierwszej serii z 1975 roku, symbolizujące niezależność od Portugalii;
- Praktyczne wskazówki dla podróżnych z Polski – trudno tam wymienić PLN bezpośrednio; lepiej zabrać EUR lub USD i dokonać wymiany w Bissau, a także pamiętać, że bankomaty są rzadkie poza stolicą.
Ceniony doradca finansowy, prezentuje swoją bogatą wiedzę i profesjonalizm w każdym artykule na swoim własnym blogu. Jego praktyczne porady oraz umiejętność klarownego przekazywania skomplikowanych zagadnień finansowych sprawiają, że czytelnicy mogą czerpać z niego niezastąpioną wiedzę.