Oficjalną walutą Gambii jest dalasi (GMD), dzielące się na 100 bututów. Kod ISO 4217: GMD, symbol waluty: D; nazwa wymawiana jako „da-la-si” (akcent na drugą sylabę, zbliżone do angielskiego „dollar”).
Aktualny kurs wymiany na PLN
Dalasi ma zmienny kurs, zależny od gospodarki opartej na turystyce, rolnictwie i reeksportcie. Szacunkowy przelicznik na PLN oscyluje wokół 0,05–0,06 zł za 1 GMD (np. 1 GMD ≈ 0,057 PLN wg historycznych danych rynkowych). Dla turysty z Polski 100 GMD to około 5–6 zł, dlatego drobne transakcje są tanie, ale poza Gambią wymiana bywa nieopłacalna – w kurortach często wygodniej płacić kartą lub euro.
Zawsze sprawdź aktualny kurs w kantorze lub aplikacji bankowej przed wymianą.
Dla szybkiego rozeznania, oto orientacyjne przeliczenia przy kursie 1 GMD = 0,057 PLN:
| Kwota w GMD | Szacunkowo w PLN |
|---|---|
| 100 GMD | ≈ 5,70 zł |
| 500 GMD | ≈ 28,50 zł |
| 1000 GMD | ≈ 57,00 zł |
Krótka historia dalasi
Dalasi wprowadzono w 1971 roku, po uzyskaniu przez Gambię niepodległości od Wielkiej Brytanii, zastępując funta gambijskiego. Kurs wymiany ustalono na 1 GMD = 0,4 funta gambijskiego = 4 szylingi, co wzmacniało symboliczną suwerenność monetarną. Wcześniej używano funta zachodnioafrykańskiego w ramach brytyjskiej administracji kolonialnej.
Najważniejsze etapy rozwoju waluty przedstawiają się następująco:
- 1987 – nowy wzór monety 1 dalasi, inspirowany brytyjskimi 50 pensami;
- 1996/2001 – wprowadzenie i przedruk serii banknotów;
- 2006 – nowa seria z ulepszonymi zabezpieczeniami (trwalszy papier, lakier na 5 i 10 GMD, srebrna folia na 100 GMD, usunięcie białych obramowań);
- 2015 – wprowadzenie banknotu 200 GMD; nominał 25 GMD zastąpiono 20 GMD.
Nazwa dalasi może wywodzić się od mandingo „dalasoo” (zniekształcone „dollar”) lub regionalnego „dala”, określającego monetę wartą 5 franków CFA w sąsiednich dawnych koloniach francuskich.
Nominały banknotów i monet
Banknoty dominują w obiegu ze względu na niską wartość monet. Starsze serie banknotów przedstawiały m.in. byłego prezydenta Yahya Jammeha (rządził 1994–2017), natomiast nowsze emisje koncentrują się na motywach przyrodniczych i symbolach państwowych. Najniższe monety (1, 5, 10 bututów) zostały wycofane z obiegu z powodu inflacji i znikomej siły nabywczej.
Podsumowanie aktualnych nominałów i cech zabezpieczeń znajdziesz poniżej:
| Nominał | Typ | Uwagi |
|---|---|---|
| 5 GMD | Banknot | Lakierowany dla zwiększenia trwałości |
| 10 GMD | Banknot | Lakierowany |
| 20 GMD | Banknot | Zastąpił 25 GMD w 2015 r. |
| 50 GMD | Banknot | Standardowe zabezpieczenia |
| 100 GMD | Banknot | Srebrna folia oraz wyróżnione elementy ochronne |
| 200 GMD | Banknot | Wprowadzony w 2015 r. |
| 25 but. | Moneta | W obiegu, rzadziej używana w praktyce |
| 50 but. | Moneta | W obiegu |
| 1 GMD | Moneta | Forma i rozmiar inspirowane brytyjskimi pensami |
Ciekawostki o dalasi dla inwestorów i turystów
Warto znać te krótkie fakty, jeśli planujesz podróż lub analizę rynku:
- symbol niepodległości – wprowadzenie dalasi po 1965 roku podkreśliło odejście od brytyjskiego funta, choć Gambia długo pozostawała w strefie wpływów funta szterlinga;
- niska stabilność – waluta podatna na wahania; polityka Centralnego Banku Gambii silnie reaguje na sezonowość turystyki i zmiany w handlu przygranicznym;
- praktyczne rady – wymieniaj pieniądze w bankach i autoryzowanych kantorach; w hotelach często akceptowane są EUR i USD, ale na targach i w transporcie potrzebne będzie GMD;
- etymologia – możliwe powiązanie z frankiem CFA i regionalnym obiegiem monetarnym mimo brytyjskich wpływów kolonialnych.
Dalasi to niszowa waluta dla polskich inwestorów (np. w sektorze turystycznym), ale istotna dla zrozumienia rynków wschodzących Afryki Zachodniej.
Ceniony doradca finansowy, prezentuje swoją bogatą wiedzę i profesjonalizm w każdym artykule na swoim własnym blogu. Jego praktyczne porady oraz umiejętność klarownego przekazywania skomplikowanych zagadnień finansowych sprawiają, że czytelnicy mogą czerpać z niego niezastąpioną wiedzę.